Paalala: Ang matutunghayan ay isang balagtasan. Lahat ng pangalang binanggit ay mga kathang-isip lamang. Mahaba.
____________________________________________________________________________________
Oras: Alas nuwebe ng umaga
Lugar: Lusacan National Highschool Gymnasium (sa Pilipinas)
Pangingibang Bansa:
Pagtalikod nga ba sa Bayan?
_______________________________________________________________
LAKANDIWA
Magandang umaga sa mga mag-aaral
Na ngayon ay sumasaksi sa isang talastasan
Ang bati ko ay tanggapin ng may buong kagalakan
Ako po si ROMUALDO, ang inyong tagapamagitan.
Isang mapagpalang umaga sa lupon ng inampalan
Na ngayon ay hahatol sa magigiting na mag-aaral
Sa iisang tanong na kay hirap pagtalunan
Pangingibang Bansa nga ba ay pagtalikod sa Bayan?
Sa paksang pinili at bibigyang katuturan
Mga henyong kalahok ngayon ay masusubukan
Ang pagsang-ayon at pagtaliwas sa paksang tinuran
Ay isa nang simbolo ng kanilang katapangan.
Mula sa ika-apat na antas ng mataas na paaralan
At naniniwala sa tapat na Pag-ibig sa Bayan
Ikaw ay tumayo at sa amin ay magbigay-galang
CRISOLOGO REYES, atin siyang palakpakan.
_______________________________________________________________
CRISOLOGO REYES
Aking ipagtatanggol ang karapatan ng Bayan
Sa bawat mamayang dito na nagkamalay
Magandang umaga sa lahat ng naririto
Isang karangalan ang tumayo sa harap ninyo._______________________________________________________________
LAKANDIWA:
Hindi padadaig ang munting kinatawan
Bagaman isang taong mas bata sa kalaban.
Kanyang ipagtatanggol mga Migranteng Manggagawa
Ating papurihan si RIZALINA MEDINA.
_______________________________________________________________
RIZALINA MEDINA
Isang ngiti sa umaga ang alay ko sa tanan
Ako ngayon ay magtatanggol sa mga Bayani ng Bayan
Sila’y papupurihan at patuloy na hahangaan
Pagka’t sila’y lumilingon kahit na lumilisan!
_______________________________________________________________
LAKANDIWA:
Umpisa pa lamang ng kanilang paninindigan
Masasalamin na natin ang bawat nilang katwiran.
Ang paglisan nga ba sa Bansang Sinilangan
Ay totoong pagtalikod na sa sariling Bayan?
Muli ay aking ibibigay ang pagkakataon
Upang inyong mapakinggan ang bawat nilang taghoy
Ngayon ay ating saksihan ang matapang na tandang
Tari niya’y bagong hasa, siya’y muling palakpakan.
_______________________________________________________________
CRISOLOGO REYES (Unang Tindig)
Tayo’y magbalik-tanaw sa ating nakaraan.
Ang sabi noon sa lumang PANATANG MAKABAYAN
“Paglilingkuran ko ang aking Bayan
Ng walang pagiimbot at buong katapatan”
Sa paglipas ng panahon ito ay binago
Malamang ang iba ay hindi ito kabisado.
Ang sabi sa huli: “Iaalay ko ang aking buhay
Pangarap, pagsisikap sa bansang Pilipinas”
Ang mga katagang iyan ay ating sinasambit
Nakataas ang kanang kamay kahit pa ang paslit
Tayo ay sumusumpa bilang isang mamamayang
Maglilingkod sa Bayan ng may buong katapatan.
Paano ka magiging tapat kung sa dayuha’y paaalipin?
Paano na ang Bayan mong nagawa mong tiisin?
Ikaw na pinag-aral ang s'yang dapat na maglingkod
At maging halimbawa sa henerasyong susunod.
Ganon na bang abang-aba ang Bayan nating sinisinta?
At kailangang ang ilan ay mangibang-bansa pa?
Baka naman sila ay natalo lang sa loterya
Kaya Bansa ang sinisi, iniwan at itinatwa!
_______________________________________________________________
LAKANDIWA
Unang tayo pa lamang nitong si Haring Tandang
Ay tila gusto ng pupugin ang kanyang kalaban.
Ngayon ay tunghayan natin ang dumidepensa
Kamay ay ipalakpak sa pagsalubong kay Bb. MEDINA.
_______________________________________________________________
RIZALINA MEDINA (Unang Tindig)
Huwag nating ipagkait ang isang karapatang
Patuloy na bumubuhay sa pamilya at lipunan.
Kung sa Bansang Sinilangan ay walang mapaglagyan
Baka sa ibayong dagat, swerte ay masumpungan.
Bagaman lilisanin ang Bayang tinubuan
Hindi ibig sabihin noo’y wala nang pakialam.
Migranteng Pilipino, sa malayo man ay dayo
Ang makabalik sa Bayan, iyon pa rin ang gusto.
Kung ang panunumpa ang pagbabasihan
Madami nang pulitikong lumagpak ang grado dyan.
Pangakong napako, at lumipad sa alapaap
Paano na ang mithiing makamtan ang pangarap?
Ang gobyerno mismo ang bumuo ng ahensya
Upang matulungang makaalis ang iba.
POEA at OWWA, nangampanya pa sila
Kung hindi mo yan alam, sa entablado’y bumaba na!
“Kabayan ako!” yan ang parati nilang tugon.
Iyan ba ang sinasabi mong pagtatakwil sa nasyon?
Hayun at taas-noong umaaming siya’y Pinoy
Katawan ma’y lumisan, puso sa Bayan ay nakabaon!
_______________________________________________________________
LAKANDIWA
Bakit kahit na umuulan ay umiinit ang kapaligiran?
Parang derby sa Malabon itong unang sagupaan.
Tumayo ka’t salagin mo ang sikad ng kalaban
CRISOLOGO REYES, muli ninyong palakpakan!
_______________________________________________________________
CRISOLOGO REYES (Ikalawang Tindig)
Hindi ba’t ang tanging dahilan ng kanilang paglisan
Ay ang sumisidhing pambansang kahirapan?
Ikaw ba’y nakalimot na sa mga aral ng simbahan
Na ang tao ay hindi lang sa tinapay nabubuhay?
Kung ang bawat kabataan ay dito nagsisilbi
Binubuhay ang kamalayang may pag-asa sa sarili
Kahirapan sana ngayon ay natalo at nagapi
Ngunit dahil sa luho, ang Bayan ay isinantabi!
Noong ikaw ay bata hindi mo ba narinig
Ang pangaral ng matanda tungkol sa isang walis?
Kung nawalan ka ng pag-asang Bayan ay aangat pa
Marahil nga aalis ka’t, sa ibang bansa magmimina!
Ang pangalan mo pa naman ay hango kay RIZAL
Na nagbuwis ng buhay para sa kasarinlan
Ngunit bakit hindi kita makitaan ng katapatan
Tila yata ngayon ay ipinagkanulo mo ang Bayan?
_______________________________________________________________
LAKANDIWA
Ano’t biglang natahimik ang madlang namamangha
Sa talino talaga ang dalawang ito’y pinagpala
Ngayon tayo’y magpatuloy kaya inyong palakpakan
Si RIZALINA na kanina pang kumakahig sa tabihan.
_______________________________________________________________
RIZALINA MEDINA (Ikalawang Tindig)
Salamat sa pagbanggit mo sa Bayani ng kasaysayan
Itulot mong diligin ko ang utak mong nahihimlay.
Isa siyang halimbawang hindi makakalimutan
Nilisan din niyang minsan ang Bayan niyang minamahal!
Pakalimiin mo ang lahat ng iyong tinuran.
Isipin mo kung ang lahat ay nandito sa ating Bayan.
Anong trabaho ang gagawin? Paano pa mabubuhay?
Baka lalong dumami pa ang problema nitong Bayan!
Kahit saang bansa ka pa pumunta at dumayo
Propesyunal man o hindi, madami ang Pilipino.
Kung tayong natira dito, nauubusan pa ng trabaho
Paano kung uuwi sila’t pagbigyan ang iyong gusto?
Baka kahit ang Pangulo ay mataranta at mahilo
Dahil siya mismo, ay mamomroblema nang todo!
Ngayon ay alam ko na, sa Relihiyon ikaw ay matalino
Pero ang Ekonomiks ay tila nakakaligtaan mo!
_______________________________________________________________
LAKANDIWA
Bago kayo magpatuloy na gumiri at rumatsada
Ipinaalam kong huling pagkakataon n’yo na
Mula sa aking kaliwa, onse yaring pusta
Ikaw na nga ay tumayo at tuloy na dumipensa.
_______________________________________________________________
CRISOLOGO REYES (Ikatlong Tindig)
Sa punto at tinuran mo talagang dukha na ang Bansa
Kitang-kita sa‘yong matang pag-asa mo ay nawala
Kung tayo ay kapit-bisig at tulong-tulong sa pagbangon
Hindi sana sa putikan ang ating Bansa ay bumaon.
Ngunit dahil na rin sa pagguho ng pag-asa
At pag-aasam ng perang limpak-limpak pa!
Itatatwa ang Bayan, sa malayo ay buhay Reyna
Waldas dito, waldas doon. Bayan kaya’y naisip nya?
Tumingin ka sa paligid, yamang-likas meron tayo
Tao na lamang ang kulang dahil sila’y nandarayo!
Sino ang lilinang ng mga kayamanang ito?
Kung tayong mga Pinoy ay dolyares ang gusto?
RIZALINA MEDINA (Ikatlong Tindig)
Kung ang bawat mamamayan ay may lupang sasakahin
At mayroong pag-aaring basta na lang miminahin
Ang punto mo CRISOLOGO ay tiyak na may dating
Ngunit ang katotohana’y nanaginip ka ng gising!
Kung ang paglisan nga ay pagtatatwa sa Bayan,
Bakit hindi mo tanungin ang pamilyang naiwan?
Anak na nangulila sa pagmamahal ng magulang
Ipinagmamalaki pa rin ang Amang nandayuhan!
Ang pag-aasam ng karangyaan at kaginhawaan
Ay natural na sa ating mga anak ni Juan
Pamilya ay bubuhayin sa marangal na paraan
Kahit pa nga ang kapalit nito ay paglayo at paglisan!
CRISOLOGO REYES
Sa dambana’y nagsumpaan mag-asawang uliran
Na sa hirap at ginhawa’y magsasama, magpipisan
Ngunit dahil na rin sa luho at kayabangan
Mangangapit-bansa, at doon ay maliligaw!
Iyan ang katotohanang hindi lantad sa publiko
Magulang na hiwalay, masakit aminin mo?
Ang kasunod ng pagtalikod sa pamilya ay ano?
Ang paglimot sa Bayan na ang tingin sa kanya’y gago!
RIZALINA MEDINA
Kung iyan ang basehan ng utak mong may kalawang
Mali yata ang pag-sang ayon mo na ako’y makasagutan!
Baka ikaw ay ngumiti kapag inabutan ka ng dolyar
At baka sabihin pang: “Can I have another one?”
Isuko mo na ang laban dahil malinaw na kailanman
Ang paglisan sa ating Bayan ay may dulot na kabutihan
Pamilya ay umaayos, sarili ay bumubuti
Bansa naman ay tiyak na nananagana ng marami!
CRISOLOGO REYES
Kung sakaling ikaw ay magtapos ng medisina,
Ikaw ba ay lilisan at sa dayuha’y pa-aaba?
Kung ikaw ay may prinsipyong mamamayan ng Bansa,
Hindi mo ba isasalba ang ekonomiyang humihina?
RIZALINA MEDINA
Kung ang prinsipyong sinabi mo’y pwede lamang na nguyain
At sikmura ng pamilya ay patuloy nitong bubusugin
Malamang kahit sino ang Bansa’y ‘di na lilisanin
Ngunit paano kung gutom pa rin, sikmura ba’y titiisin?
CRISOLOGO REYES
Lilisan ka ba’t tatalikod sa Bansang Sinilangan?
O patuloy na maglilingkod at tutulong sa Bayan?
RIZALINA MEDINA
Bayan nga ba ay tinalikdan nitong abang nangangarap?
Dahil sa kagustuhang pamilya ay maingat?
CRISOLOGO REYES
Sila’y walang itinirang pagmamahal sa Bayan!
RIZALINA MEDINA
Lumilingon silang lagi kahit pa lumilisan!
CRISOLOGO REYES
Makasarili lamang ang nandarayuhan!
RIZALINA MEDINA
Karangalan ng pamilya ang kanilang ipinaglalaban!
_______________________________________________________________
LAKANDIWA
Teka muna, teka muna! Kayo ay magsitigil!
Ang punto n’yong isiniwalat ay aking lilimiin
Ngunit bago hatulan ang makatang magagaling
Palakpakan muli natin silang dalawang magigiting!
Ang paghatol sa labanan ay mahirap na gawain
Lalo na kung katwiran ang aking hihimayin
Hindi ito basketbol o di kaya’y larong bowling
Hindi rin ito bilangan ng puntos sa “sparring”.
Uulitin ko ang paksa para sa kaalaman ng madla
Pangingibang Bayan nga ba ay pagtalikod sa Bansa?
Lumilisan ang iba sa kapakanan ng pamilya
Pinipiling lumayo at hanapin ang swerte nila.
Madami namang paraan ng pagpapahalaga
At pagbabalik-tulong sa Bayang sinisinta
Kahit nasa ibang nasyon, gawi nila’y itinutuwid
Upang sila ay hindi na sa kaunlaran ay balakid!
Ang mapahalagahang Pilipino silang tunay
Dugo, pawis at lungkot man ang nakasalalay
Mahalaga lamang dito ay paglingon sa iniwan
Ito ay malinaw na hindi pagtatakwil sa Bayan!
Kaya ngayon ang yamado sa paligsahang ito
Tumayo ka’t iwagayway ang bandilang dala mo
RIZALINA MEDINA, tanggapin mo ang tropeo
Ikaw na nga walang iba ang sa sabong ay nanalo!

Ang kathang ito ay iniaalay ko sa PEBA. Sakaling maisakatuparan ang pagbuo ng e-book para sa lahat ng PEBA Nominees ng Global Search for 2009 Pinoy Expats/OFW Blog Awards, isang karangalan para sa akin na mapabilang ang likhang ito. (dalangin ko lamang ay magkaron ng pitak para sa hindi naging nominado)
Hindi naging madali para sa akin ang buuin ang obrang ito dahil ang katwirang nasa isipan ko ay ang katwiran lamang na nagtataguyod sa kapwa ko Expats/OFW. Mahirap nga palang i-dipensa ang isang bagay na taliwas sa iyong paniniwala at panindigan, kaya't nagpapasalamat ako sa mga taong nagkaroon ng baluktot na pananaw sa tunay na kadahilanan ng pangingibang-bayan ng mga kapwa ko Pilipino, kahit paano'y nagkaron ako ng ideya para mabuo ko ito.
Hindi po ito official entry sa PEBA. Kagaya ni Kuya Kenji sa kanyang "Life's Priorities", kaming mga nag-organize ng patimpalak na ito ay mga Expats/OFW rin na may sariling pananaw, sariling dahilan, at sariling karanasan...
Nawa'y naibigan ninyo ang 51 saknong na handog ko! _________________________________